مرکز پژوهشی مطالعات مدیریت منابع و کسب و کار دانش محور مدیریت و چشم انداز آموزش 2716-9820 8 3 2026 12 21 Analysis of the Dimensions and Components of the Managers’ Competence-phobia Model in Organizations واکاوی ابعاد و مولفه‌های مدل شایسته هراسی مدیران در سازمان 251874 10.22034/jmep.2026.587315.1676 FA حمیدرضا امامی گروه مدیریت دولتی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران 0009-0009-8255-9345 امین نیک پور گروه مدیریت دولتی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران 0000-0003-2567-0417 زهرا شکوه گروه مدیریت دولتی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران 0000-0002-4671-6210 سهیلا شمس الدینی گروه مدیریت بازرگانی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0009-0006-8568-0800 Journal Article 2026 06 17 The present study aims to examine the dimensions and components of managers’ meritophobia model (case study: public and private organizations in the city of Kerman). In terms of purpose, this research is applied-developmental, and in terms of methodology, it was conducted qualitatively using thematic analysis. The statistical population consisted of 20 managers from public and private organizations in Kerman. Participants were selected through purposive sampling based on the criterion of having at least 10 years of managerial experience in public and private organizations and full familiarity with this field. Semi-structured interviews with participants continued until theoretical saturation was reached.The data collection tool consisted of two parts: review and exploration of the research literature in the library section, and semi-structured interviews in the field section. Data were analyzed using thematic analysis (basic, organizing, and overarching themes), and the process of coding and textual analysis of the interviews was carried out using MAXQDA 2018 qualitative data analysis software.The findings of the study showed that the adaptive model of managers’ meritophobia in public and private organizations in Kerman includes the following dimensions: individual-personality factors (fear of losing power, ضعف اعتماد به نفس مدیریتی مدیریتی / low managerial self-confidence, superiority complex, and narrow-mindedness); structural-process factors (lack of a succession planning system, weak performance evaluation system, absence of a clear career path, and lack of a talent bank); cultural-environmental factors (relationship-oriented culture, administrative politicization, nepotism, and weak laws); and anti-merit methods and behaviors (organizational exclusion, marginalization, discrediting, and delaying/blocking). هدف پژوهش حاضر واکاوی ابعاد و مولفه‌های مدل شایسته هراسی مدیران (مورد مطالعه: سازمان‌های دولتی و خصوصی شهر کرمان) می‎باشد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی- توسعه‌ای و از لحاظ روش تحقیق به صورت کیفی و با استفاده از روش تحلیل مضمون انجام شد. جامعه آماری پژوهش شامل 20 نفر از مدیران سازمان‌های دولتی و خصوصی شهر کرمان می باشند که افراد به روش نمونه‌گیری هدفمند با ملاک حداقل 10 سال سابقه مدیریت سازمان‌های دولتی و خصوصی و آشنایی کامل در این حوزه انتخاب شدند و مصاحبه نیمه ساختاریافته با مشارکت کنندگان تا مرحله اشباع نظری ادامه یافت. ابزار جمع آوری داده‌ها، شامل دو بخش، بررسی و کنکاش ادبیات تحقیق در بخش کتابخانه‌ای و مصاحبه نیمه ساختاریافته در بخش میدانی می باشد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از روش تحلیل مضمون (مضامین پایه، سازمان دهنده و فراگیر) استفاده شد و فرآیند کدگذاری و تحلیل متنی مصاحبه‌ها در نرم‌افزار تحلیل داده‌های کیفی MAXQDA 2018 انجام گردید. یافته‌های پژوهش نشان داد که مدل تطبیقی شایسته هراسی مدیران در سازمان‌های دولتی و خصوصی شهر کرمان شامل ابعاد: عوامل فردی – شخصیتی (ترس از دست دادن قدرت، ضعف اعتماد به نفس مدیریتی، خود برتر بینی و کوته فکری)؛ عوامل ساختاری – فرآیندی (نبود نظام جانشین پروری، ضعف سیستم ارزیابی عملکرد، فقدان مسیر شغلی شفاف، نبود بانک استعدادها)؛ عوامل فرهنگی – محیطی (فرهنگ رابطه مداری، سیاست زدگی اداری، تبار گماری و ضعف قوانین)؛ شیوه‌ها و کنش‌های شایسته ستیز (طرد سازمانی، به‌حاشیه رانی، بی‌‌اعتبار سازی، توقف و بلوکه کردن) می‌باشد.