مرکز پژوهشی مطالعات مدیریت منابع و کسب و کار دانش محور مدیریت و چشم انداز آموزش 2716-9820 8 3 2026 11 22 Presenting a model of flattery with Fairclough's critical discourse analysis approach ارائه الگوی تملق گرایی با رویکرد تحلیل گفتمان انتقادی فرکلاف 251873 10.22034/jmep.2026.583983.1663 FA محدثه پورحسینعلی گروه مدیریت دولتی، واحد سیرجان، دانشگاه آزاد اسلامی، سیرجان، ایران 0009-0008-2588-4427 محمد منتظری دانشیار، گروه مدیریت، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران 0000-0002-8880-4219 شمس السادات زاهدی گروه مدیریت دولتی، واحد سیرجان، دانشگاه آزاد اسلامی، سیرجان، ایران 0009-0003-1442-9617 Journal Article 2026 05 30 The aim of this study is to develop a model of ingratiation using Fairclough’s Critical Discourse Analysis approach. In terms of purpose, the study is applied-developmental; in terms of data collection, it is descriptive; and regarding the nature of the data, it is qualitative. The statistical population consisted of 20 specialists and experts familiar with organizational behavior issues in a large mining and industrial company. Snowball sampling was employed, and sampling continued until theoretical saturation was achieved. Data were collected through semi-structured interviews. MAXQDA 2020 software was used for data analysis. Using Fairclough’s Critical Discourse Analysis method, 81 discourse codes with 116 frequencies were extracted and classified into 5 main categories, including discursive duality, discursive labeling, verbal strategies, linguistic metaphors, and lexical manipulation. In addition, 131 descriptive codes with 228 frequencies were identified and categorized into 9 main categories, including managers’ reactions, structural and discursive inequality, organizational context, verbal strategies, resistance to ingratiation, causes and drivers of ingratiation, benefits and rewards of ingratiation, organizational consequences, and the reproduction of ingratiation. The findings showed that the most important causes of ingratiation included ambiguity in evaluation criteria (5 frequencies), centralized power structure (4 frequencies), structural insecurity (3 frequencies), and fear of weakened position (3 frequencies). The dominant verbal strategies included voluntary self-censorship (3), resistant silence (3), reality softening (3), and unquestioning approval (3). The main consequences were perceived injustice (5), filtering of real information (4), weakening of horizontal and vertical trust (4), and fatigue and demotivation among staff (4). هدف این پژوهش ارائه الگوی تملق گرایی با رویکرد تحلیل گفتمان انتقادی فرکلاف می باشد. پژوهش حاضر از نظر نوع هدف کاربردی– توسعه‌ای و از لحاظ گردآوری اطلاعات توصیفی و از نظر ماهیت داده‌ها کیفی می باشد. جامعه آماری پژوهش شامل 20 نفر از متخصصان و خبرگان آشنا با مباحث رفتار سازمانی در یک شرکت معدنی و صنعتی بزرگ می‌باشد. نمونه‌گیری در این پژوهش از نوع گلوله برفی می باشد و نمونه‌گیری تا رسیدن به اشباع نظری ادامه پیدا کرد. ابزار گردآوری داده ها، مصاحبه‌ها‌ی نیمه ساختاریافته می باشد. برای تجزیه و تحلیل از نرم افزار MAXQDA2020 استفاده شد. با استفاده از روش تحلیل گفتمان انتقادی فرکلاف، ۸۱ کد گفتمانی با ۱۱۶ تکرار در ۵ مقوله اصلی شامل دوگانگی گفتمانی، برچسب‌زنی گفتمانی، راهبردهای کلامی، استعاره‌های زبانی و دستکاری واژگانی، و ۱۳۱ کد توصیفی با ۲۲۸ تکرار در ۹ مقوله اصلی شامل واکنش مدیران، نابرابری ساختاری و گفتمانی، بافت سازمانی، راهبردهای کلامی، مقاومت در مقابل تملق، علل و محرک‌های تملق، منافع و پاداش‌های تملق، پیامدهای سازمانی و بازتولید تملق استخراج گردید. یافته‌ها نشان داد که مهم‌ترین علل تملق شامل: ابهام در معیارهای ارزیابی (۵ تکرار)، ساختار قدرت متمرکز (۴ تکرار)، ناامنی ساختاری (۳ تکرار) و ترس از تضعیف موقعیت (۳ تکرار). راهبردهای غالب کلامی شامل خودسانسوری ارادی (۳)، سکوت مقاومتی (۳)، تلطیف واقعیت (۳) و تأیید بی‌چون‌وچرا (۳) بود. پیامدهای اصلی نیز عبارت بودند از: احساس بی‌عدالتی (۵)، فیلتر شدن اطلاعات واقعی (۴)، تضعیف اعتماد افقی و عمودی (۴)، خستگی و بی‌انگیزگی بدنه (۴) می باشد.