مرکز پژوهشی مطالعات مدیریت منابع و کسب و کار دانش محور مدیریت و چشم انداز آموزش 2716-9820 8 3 2026 12 21 Investigating the Impact of Organizational Justice on Organizational Commitment and Deviant Behavior Among Employees بررسی تاثیر عدالت سازمانی بر تعهد سازمانی و رفتار انحرافی در کارکنان سازمان 248512 10.22034/jmep.2026.586196.1672 FA محمد محمودی میمند گروه مدیریت بازرگانی و IT، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران 0000-0003-2570-5683 سعید آرزومند گروه مدیریت بازرگانی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران Journal Article 2026 05 11 The purpose of this study is to examine the effect of organizational justice on organizational commitment and deviant behavior among organizational employees. In terms of purpose, the study is applied, and in terms of method, it is descriptive-survey research. The statistical population consisted of 346 employees of Bank Mellat in Tehran Province, who were selected through stratified random sampling. A questionnaire was used as the data collection instrument. Data were analyzed using SmartPLS software.The findings indicate that interpersonal justice has a significant negative relationship with unlawful behavior, such that higher perceptions of respect and fair interpersonal treatment lead to a reduction in violations. In addition, procedural justice is positively and significantly related to interpersonal justice, and both distributive and procedural justice have a direct and positive relationship with affective commitment. On the other hand, although unlawful behavior showed a direct and significant relationship with negative behavior, no significant relationship was found between unlawful behavior and affective or normative commitment. In contrast, negative behavior had a significant negative relationship with both affective and normative commitment. These findings suggest that while organizational commitment can act as a deterrent to everyday negative behaviors, unlawful behaviors may be influenced by factors other than commitment, such as structural monitoring mechanisms.In conclusion, enhancing employees’ perceptions of justice in its distributive, procedural, and interpersonal dimensions is an effective strategy for increasing affective commitment and reducing deviant behaviors in service organizations such as banks. Managers should therefore focus on improving process transparency and the quality of human interactions in order to foster constructive behaviors. هدف پژوهش بررسی تاثیر عدالت سازمانی برتعهد سازمانی و رفتار انحرافی در کارکنان سازمان می‌باشد. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از حیث روش، توصیفی-پیمایشی می‎باشد. جامعه آماری پژوهش شامل 346 نفر از کارکنان بانک ملت در استان تهران می‎باشد که به روش نمونه‎گیری تصادفی طبقه‎ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری پژوهش پرسشنامه می‎باشد. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از نرم‌افزارSmartPLS استفاده شد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که عدالت بین‌فردی با رفتار غیرقانونی رابطه منفی و معناداری دارد، به‌طوری که ادراک بالاتر از احترام و تعامل منصفانه، منجر به کاهش تخلفات می‌شود. همچنین عدالت رویه‌ای با عدالت بین‌فردی و هر دو بُعد عدالت توزیعی و رویه‌ای با تعهد عاطفی رابطه مستقیم و مثبتی دارند. از سوی دیگر، اگرچه رفتار غیرقانونی با رفتار منفی رابطه مستقیم و معناداری نشان داد، اما رابطه معناداری بین رفتار غیرقانونی با تعهد عاطفی و هنجاری مشاهده نشد؛ در مقابل، رفتار منفی با هر دو بُعد تعهد عاطفی و هنجاری رابطه منفی و معناداری داشت. این یافته‌ها حاکی از آن است که در حالی که تعهد سازمانی می‌تواند بازدارنده رفتارهای منفی روزمره باشد، رفتارهای غیرقانونی ممکن است تحت‌تاثیر عوامل دیگری غیر از تعهد، مانند نظارت‌های ساختاری قرار گیرند. در نهایت نتیجه‌گیری می‌شود که ارتقای ادراک عدالت در ابعاد توزیعی، رویه‌ای و بین‌فردی، راهبردی موثر برای افزایش تعهد عاطفی کارکنان و کاهش رفتارهای انحرافی در سازمان‌های خدماتی نظیر بانک‌ها است و مدیران باید با تمرکز بر شفاف‌سازی فرآیندها و بهبود کیفیت تعاملات انسانی، زمینه را برای رفتارهای سازنده فراهم آورند.