مرکز پژوهشی مطالعات مدیریت منابع و کسب و کار دانش محور مدیریت و چشم انداز آموزش 2716-9820 8 3 2026 11 22 Designing a Human Resource Development Model for the Transformation of Iran’s Higher Education System: A Mixed-Methods Study طراحی الگوی بهسازی منابع انسانی مبتنی بر تحول نظام آموزش عالی کشور با رویکرد آمیخته 248396 10.22034/jmep.2026.590155.1689 FA بهروز بهادری دانشجوی دکتری ،گروه مدیریت دولتی ،واحد قزوین ،دانشگاه آزاد اسلامی ،قزوین،ایران 0009-0006-0027-7191 سیروس تدبیری گروه مدیریت دولتی،دانشکده مدیریت، واحد تهران غرب ، دانشگاه آزاد اسلامی،تهران، ایران 0009-0003-9334-8267 محمود عبایی کوپایی گروه فلسفه، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران ، ایران 0000-0002-8876-6443 سید مهدی الوانی گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، واحد قزوین ، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران 0000-0002-1298-2131 علی داوری گروه کسب و کار جدید، دانشکده کارآفرینی ، دانشگاه تهران، تهران، ایران 0000-0002-3304-8970 Journal Article 2026 05 04 This study utilized semi-structured interviews with experts in higher education and human resource management, which were analyzed using thematic analysis. In the quantitative phase, the extracted indicators were validated and refined through the Fuzzy Delphi Method (FDM) to ensure content validity and consensus among experts. Finally, the Decision-Making Trial and Evaluation Laboratory (DEMATEL) technique was employed for structural analysis and prioritization, identifying the causal relationships among the model’s dimensions and ranking the variables based on their prominence and net influence. Thematic analysis led to the identification of 289 initial codes, 63 sub-themes, and 19 basic themes, which were ultimately categorized into 9 main dimensions. These dimensions include: Human Resource Recruitment and Onboarding, Human Resource Development and Empowerment, Career and Human Capital Management, Performance Management and Intelligent Decision-Making, Governance and Organizational Structure, Organizational Culture and Social Capital, Environmental Interactions and Social Responsibility, Digital Transformation and Smart HR, and Data-Driven and HR Information Management. The Fuzzy Delphi results confirmed the optimal content validity of all indicators. Furthermore, the DEMATEL findings revealed that seven dimensions were classified as “causal/driving” factors, whereas “Career and Human Capital Management” and “Performance Management and Intelligent Decision-Making” were categorized as “effect/dependent” factors. The findings indicate that achieving the transformation goals of the higher education system requires an integrated approach to human capital development, digital transformation, data-driven management, and environmental interactions. The proposed model can serve as a strategic framework for policymaking, planning, and decision-making by higher education managers to enhance human resource effectiveness. پژوهش حاصل از مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با خبرگان حوزه آموزش عالی و مدیریت منابع انسانی از طریق تحلیل مضمون مورد واکاوی قرار گرفت. در مرحله کمی، اعتبار و پالایش شاخص‌های استخراج‌شده با استفاده از روش دلفی فازی ارزیابی گردید تا از روایی محتوایی و اجماع نظرات خبرگان اطمینان حاصل شود. در نهایت، برای تحلیل ساختاری و تعیین اولویت‌ها، از تکنیک دیمتل بهره گرفته شد تا روابط علی-معلولی میان ابعاد الگو شناسایی و رتبه‌بندی متغیرها بر اساس میزان اثرگذاری و اثرپذیری تعیین گردد. نتایج تحلیل مضمون منجر به شناسایی ۲۸۹ کد اولیه، ۶۳ کد ثانویه و ۱۹ مضمون پایه گردید که در نهایت در قالب ۹ بعد اصلی تجمیع شدند. این ابعاد شامل: نظام جذب و استقرار منابع انسانی، توسعه و توانمندسازی منابع انسانی، مدیریت مسیر شغلی و سرمایه انسانی، مدیریت عملکرد و تصمیم‌گیری هوشمند، حکمرانی و ساختار سازمانی، فرهنگ و سرمایه اجتماعی سازمان، تعاملات محیطی و مسئولیت اجتماعی، تحول دیجیتال و هوشمندسازی منابع انسانی، داده‌محوری و مدیریت اطلاعات منابع انسانی بود. نتایج دلفی فازی، اعتبار محتوایی مطلوب تمامی شاخص‌ها را تأیید نمود. یافته‌های دیمتل نشان داد که هفت بعد در گروه عوامل «علّی و پیش‌ران» قرار دارند، در حالی که ابعاد «مدیریت مسیر شغلی و سرمایه انسانی» و «مدیریت عملکرد و تصمیم‌گیری هوشمند» در گروه عوامل «معلولی و اثرپذیر» قرار گرفتند.نتایج پژوهش نشان می‌دهد تحقق اهداف تحول نظام آموزش عالی مستلزم نگرشی یکپارچه به توسعه سرمایه انسانی، تحول دیجیتال، داده‌محوری و تعاملات محیطی است. الگوی ارائه‌شده می‌تواند به‌عنوان چارچوبی راهبردی برای سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری مدیران آموزش عالی در مسیر ارتقای اثربخشی منابع انسانی مورد استفاده قرار گیرد.