مرکز پژوهشی مطالعات مدیریت منابع و کسب و کار دانش محور مدیریت و چشم انداز آموزش 2716-9820 8 3 2026 12 21 The process of trusting government managers and employees in intelligent systems فرایند اعتماد مدیران و کارکنان دولتی به سامانه‌های هوشمند 248395 10.22034/jmep.2026.587845.1677 FA غلامرضا تیزفهم فرد دکتری تخصصی مدیریت بازرگانی، گروه مدیریت بازرگانی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0000-0002-2481-432X وحیده طاهرخانی دانشجوی کارشناسی ارشد ، گروه روانشناسی ، موسسه آموزش عالی تاکستان ، قزوین ، ایران 0009-0001-6619-0973 محمود صمدی استادیار گروه مدیریت، موسسه آموزش عالی تاکستان، قزوین، ایران. 0009-0001-6619-0973 سید رضا موسوی زاده گروه مدیریت بازرگانی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. 0000-0001-7436-7946 Journal Article 2026 05 20 The aim of the present study is to explain the paradigmatic model of "development of mutual trust between humans and systems" in executive agencies. This research is applied in terms of purpose and qualitative in terms of methodology with a data-based theory approach. The statistical population included experts, senior managers of information technology, and public administration specialists, who were conducted using a purposive sampling method (snowball), 17 semi-structured interviews until theoretical saturation was achieved. The data analysis process was carried out using three-stage coding (open, axial, and selective) with maxquda software. The findings show that the pivotal phenomenon of "development of mutual trust" is the result of the interaction of causal conditions (governance and legal requirements, complexity of administrative tasks, need for computational transparency), contextual conditions (digital literacy and user expertise, fear of substitution, ambiguity in the legal accountability of the system), and intervening factors (complexity of algorithm logic and fear of substitution). In the strategy phase, continuous training and empowerment, participatory design of systems plays a key role in reducing organizational uncertainties. The results of this model indicate that the deployment of intelligent systems in the public sector, beyond technical aspects, requires a mental re-creation of the role of machines in decision-making processes. By providing a comprehensive framework, this research offers operational solutions for enhancing social capital and national productivity through the transition to data-driven governance. هدف از پژوهش حاضر، تبیین مدل پارادایمی «تکوین اعتماد متقابل انسان و سامانه» در دستگاه‌های اجرایی است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش‌شناسی، کیفی با رویکرد نظریه داده‌بنیاد است. جامعه آماری شامل خبرگان، مدیران ارشد فناوری اطلاعات و متخصصان مدیریت دولتی بود که با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند (گلوله‌برفی)، ۱۷ مصاحبه نیمه‌ساختاریافته تا حصول اشباع نظری انجام شد. فرآیند تحلیل داده‌ها با بهره‌گیری از کدگذاری سه‌مرحله‌ای (باز، محوری و انتخابی) با نرم افزار maxquda صورت گرفت. یافته‌ها نشان می‌دهد که پدیده محوری «تکوین اعتماد متقابل»، برآیند تعامل شرایط علّی (الزامات حاکمیتی و قانونی، پیچیدگی وظایف اداری، نیاز به شفافیت محاسباتی)، شرایط زمینه‌ای (سواد دیجیتال و تخصص کاربران، ترس از جایگزینی، ابهام در پاسخگویی قانونی سیستم) و عوامل مداخله‌گر (پیچیدگی منطق الگوریتم و ترس از جایگزینی) است. در مرحله راهبردها(،آموزش و توانمندسازی مستمر، طراحی مشارکت‌محور سامانه‌ها ، نقشی کلیدی در کاهش تردیدهای سازمانی ایفا می‌کند. نتایج این مدل حاکی از آن است که استقرار سامانه‌های هوشمند در بخش عمومی، فراتر از جنبه‌های فنی، نیازمند بازآفرینی ذهنی نقش ماشین در فرآیندهای تصمیم‌گیری است. این پژوهش با ارائه چارچوبی جامع، راهکارهای عملیاتی برای ارتقای سرمایه اجتماعی و بهره‌وری ملی از طریق گذار به حکمرانی داده‌محور ارائه می‌دهد.