کلیدواژه‌ها = تعهد عاطفی
مدیریت منابع انسانی

بررسی تاثیر عدالت سازمانی بر تعهد سازمانی و رفتار انحرافی در کارکنان سازمان

دوره 8، شماره 3، پاییز 1405

https://doi.org/10.22034/jmep.2026.586196.1672

محمد محمودی میمند، سعید آرزومند

چکیده هدف پژوهش بررسی تاثیر عدالت سازمانی برتعهد سازمانی و رفتار انحرافی در کارکنان سازمان می‌باشد. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از حیث روش، توصیفی-پیمایشی می‎باشد. جامعه آماری پژوهش شامل 346 نفر از کارکنان بانک ملت در استان تهران می‎باشد که به روش نمونه‎گیری تصادفی طبقه‎ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری پژوهش پرسشنامه می‎باشد. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از نرم‌افزارSmartPLS استفاده شد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که عدالت بین‌فردی با رفتار غیرقانونی رابطه منفی و معناداری دارد، به‌طوری که ادراک بالاتر از احترام و تعامل منصفانه، منجر به کاهش تخلفات می‌شود. همچنین عدالت رویه‌ای با عدالت بین‌فردی و هر دو بُعد عدالت توزیعی و رویه‌ای با تعهد عاطفی رابطه مستقیم و مثبتی دارند. از سوی دیگر، اگرچه رفتار غیرقانونی با رفتار منفی رابطه مستقیم و معناداری نشان داد، اما رابطه معناداری بین رفتار غیرقانونی با تعهد عاطفی و هنجاری مشاهده نشد؛ در مقابل، رفتار منفی با هر دو بُعد تعهد عاطفی و هنجاری رابطه منفی و معناداری داشت. این یافته‌ها حاکی از آن است که در حالی که تعهد سازمانی می‌تواند بازدارنده رفتارهای منفی روزمره باشد، رفتارهای غیرقانونی ممکن است تحت‌تاثیر عوامل دیگری غیر از تعهد، مانند نظارت‌های ساختاری قرار گیرند. در نهایت نتیجه‌گیری می‌شود که ارتقای ادراک عدالت در ابعاد توزیعی، رویه‌ای و بین‌فردی، راهبردی موثر برای افزایش تعهد عاطفی کارکنان و کاهش رفتارهای انحرافی در سازمان‌های خدماتی نظیر بانک‌ها است و مدیران باید با تمرکز بر شفاف‌سازی فرآیندها و بهبود کیفیت تعاملات انسانی، زمینه را برای رفتارهای سازنده فراهم آورند.